Szanowni Państwo

na naszym rynku wiele różnych jednostek oferuje certyfikacje systemów zarządzania, wyrobów i osób. W konsekwencji certyfikowane organizacje i osoby posługują się wydanymi przez te jednostki certyfikatami.

Certyfikat posiadany przez organizację (firmę) służy między innymi do tego aby odróżniać się na rynku od innych organizacji, które takiego certyfikatu nie posiadają. Jest wyróżnikiem, który informuje klientów firmy lub inne zainteresowane strony (np. organizacje ogłaszające przetargi), że posiadacz certyfikatu spełnia określone, znane wymagania (np. normy ISO 9001:2008).

Jednak certyfikat certyfikatowi nie zawsze jest równy, nawet jeśli obydwa zostały przyznane przez jednostki certyfikujące.

Aby móc zapewnić porównywalność usług certyfikacyjnych i certyfikatów stworzono międzynarodowy system akredytacji.

W krajach należących do tego systemu rządy powołują jednostki akredytujące. W Polsce jest to Polskie Centrum Akredytacji (PCA) a np. w Niemczech Deutsche Akkreditierungsstelle (DAkkS), które dokonują akredytacji jednostek certyfikujących i innych.

Zgodnie z normą PN-EN ISO/IEC 17000:2006 akredytacja jest to "atestacja przez stronę trzecią, dotycząca jednostki oceniającej zgodność, służąca formalnemu wykazaniu jej kompetencji do wykonywania określonych zadań w zakresie oceny zgodności".

Mówiąc mniej specjalistycznym językiem, akredytację należy rozumieć jako formalne uznanie przez upoważnioną jednostkę akredytującą kompetencji organizacji działających w obszarze oceny zgodności, czyli jednostek certyfikujących, inspekcyjnych lub laboratoriów do wykonywania określonych działań. Zasady akredytacji określają międzynarodowe normy (dla jednostek certyfikujących systemy zarządzania jest to ISO/IEC 17021).

A jeszcze prościej:
jednostka akredytująca ocenia czy jednostka certyfikująca jest kompetentna w zakresie certyfikacji danego standardu. Jeśli ocena jest pozytywna jednostka certyfikująca otrzymuje świadectwo certyfikacji z odpowiednim zakresem.

Dla przykładu: Jednostka TÜV NORD Polska uzyskała (wg normy PN-EN ISO/IEC 17021) akredytację PCA jako jednostka certyfikująca systemy zarządzania w zakresie norm: PN-EN ISO 9001:2009, PN-EN ISO 14001:2005, xxxxxxxxxxxxxxxx

Dla certyfikowanych organizacji posiadanie certyfikatu z akredytowanej jednostki pozwala na uznanie na rynku międzynarodowym i łatwiejsze konkurowanie. Tak więc lepiej certyfikować swój system w jednostce akredytowanej dla danego standardu niż w nieakredytowanej.

Dla klientów lub instytucji ogłaszających przetargi akredytacja ma przede wszystkim znaczenie w procesie wyboru dostawcy. Często warunkiem wyboru dostawcy jest posiadanie przez niego certyfikatu dotyczącego danej normy (np PN-N 18001). Zwykle żądamy aby to był certyfikat wystawiony przez akredytowana jednostkę. I jest to słuszne gdyż tylko takie certyfikaty są porównywalne.
Często jednak w procesie wyboru popełniany jest prosty błąd.
Kryterium wyboru sformułowano następująco:

"dostawca musi posiadać certyfikat zgodności z normą ISO XXXX wydany przez akredytowaną jednostkę",

a powinno być sformułowane tak:

"dostawca musi posiadać certyfikat zgodności z normą ISO XXXX wydany przez jednostkę akredytowaną w zakresie certyfikacji normy ISO XXXX".

W wyniku takiego błędu często zdarza się, że dostawca startujący w przetargu ma certyfikat dla wymaganej normy, jednostka ma akredytację, ale akredytacja nie obejmuje swoim zakresem tej normy. Czyli posiadany certyfikat nie jest akredytowany a takie postępowanie trudno nazwać uczciwym w stosunku do konkurentów posiadających akredytowany certyfikat.

Aby uniknąć błędu należy po pierwsze sprawdzać, czy na certyfikacie jest znak akredytacji; a najlepiej sprawdzić zakres akredytacji jednostki, która wydała certyfikat. Taki zakres można zweryfikować na stronie internetowej akredytatora lub mozna poprosić jednostkę certyfikującą o dostarczenie kopii zakresu jej akredytacji.

A więc wykorzystujmy zalety akredytacji mając wiedzę o jej znaczeniu i zakresie.

Andrzej Kostecki
Dyrektor Certyfikacji